Belirtilerin Listesi

Demir eksikliği veya demir eksikliği anemisinin belirtileri

Demir eksikliği ya da demir eksikliği anemisi olabileceğini gösteren belirtiler genellikle belirsizdir ve spesifik değildir. Durum ilerledikçe belirtiler de şiddetlenmeye başlar.1

Hissedebileceğim semptomlar

Demir, vücudumuzun doğru sıcaklıkta kalmasını sağlayan çeşitli sistemler açısından önemlidir. Demir eksikliği vücut sıcaklığının korunmasını zorlaştırabilir. Elleriniz ve ayaklarınız soğuk olabilir, çabuk üşüdüğünüzü hissedebilirsiniz.

Memeliler olarak insanların vücut sıcaklıklarını belirli bir aralıkta korumaları gerekir. Demir eksikliği bunu zorlaştırabilir.

Brigham D, Beard J. Iron and thermoregulation: a review. Crit RevFood SciNutr. 1996;36(1040-8398):747-763.

Özellikle dinlenirken bacaklarınızda ve ayaklarınızda huzursuzluk ve tuhaf bir his oluyorsa ve bu histen kurtulmak için bacaklarınızı hareket ettirme ihtiyacı duyuyorsanız, sizde huzursuz bacak sendromu olabilir. Yaşadığınız hisler kaşıntı, yanma, bir şey dolaştığı hissi şeklinde tanımlanabilir, acı verebilir ve uykunuzu etkileyebilir.

Demir azalması/eksikliği bulunan kan donörlerinin %16’sında huzursuz bacak sendromu vardır.

Daubian-Nosé P, Frank MK, Esteves AM. Sleep Sci. 2014 Dec;7(4):234-7 2. Bryant B, Yau Y, Arceo S, Hopkins J, Leitman S. Ascertainment of Iron Deficiency and Depletion in Blood Donors through Screening Questions for Pica and Restless Legs Syndrome. Transfusion. 2013;53(8):1673-1644.

Demir eksikliğinin neden olduğu en yaygın isteklerden biri, geçmek bilmeyen bir buz yeme ya da çiğneme isteğidir. Düzenli olarak buz çiğnemek diş ve diş etlerinize zarar verebilir. Bu sorunu yaşadığınızı düşünüyorsanız doktorunuzun yanı sıra diş hekiminizle de görüşmelisiniz.

Rabel A, Leitman S, Miller J. Ask about ice, then consider iron. J Am Assoc nurse Pract. 2016;28(2):116-120. Bryant B, Yau Y, Arceo S, Hopkins J, Leitman S. Ascertainment of Iron Deficiency and Depletion in Blood Donors through Screening Questions for Pica and Restless Legs Syndrome. Transfusion. 2013;53(8):1673-1644.

Zaman zaman canınızın bazı yiyecekleri çekmesi, özellikle de gebelik sırasında normal bir durumdur. Bununla birlikte kil, toprak, kül ve nişasta gibi sıra dışı maddeleri yeme isteğinin nedeni demir eksikliği olabilir. Yiyecek dışındaki maddeleri yeme isteği “pika” olarak bilinir.

Demir eksikliği ya da demir azalması bulunan kan donörlerinin %11’inde pika vardır.

Lacey EP. Broadening the perspective of pica: literature review. Public Health Rep. 1990;105(1):29-35. Bryant B, Yau Y, Arceo S, Hopkins J, Leitman S. Ascertainment of Iron Deficiency and Depletion in Blood Donors through Screening Questions for Pica and Restless Legs Syndrome. Transfusion. 2013;53(8):1673-1644.

Bitkinlik sürekli bir yorgunluk hissetme halidir ve fiziksel yorgunluk olabileceği gibi zihinsel yorgunluk olarak da ortaya çıkabilir. Demir eksikliği konsantrasyonunuzu ve kısa süreli hafızanızı etkileyebilir. Sinirli olabilir, konsantrasyonunuzu çabuk yitirebilirsiniz.

Patterson A et al. Iron deficiency, general health and fatigue: Results from the Australian Longitudinal Study on Women’s Health. Qual Life Res. 2000;9:491-497. Radlowski EC, Johnson RW. Perinatal iron deficiency and neurocognitive development. Front Hum Neurosci. 2013;7:585. Pinero DJ, Connor JR. Iron in the Brain: An Important Contributor in Normal and Diseased States. Neurosci. 2000;6(6):435-453. Patterson a J, Brown WJ, Roberts DC. Dietary and supplement treatment of iron deficiency results in improvements in general health and fatigue in Australian women of childbearing age. J Am Coll Nutr. 2001;20(4):337-342.

Görebileceğim semptomlar

Ağız ülserleri, ağzınızın içindeki ağrılı beyaz yaralardır. Ağız içini ısırmak, stres ve yorgunluk gibi nedenlerden kaynaklanabilen ağız ülserinin bir diğer kaynağı da demir eksikliği olabilir.

Scully C. ABC of oral health: Mouth ulcers and other causes of orofacial soreness and pain. Bmj. 2000;321(7254):162-165.

Derinin altındaki kan damarları, az miktarda kanın dışarı sızacağı şekilde zarar gördüğünde morarma meydana gelir. Demir eksikliğiniz varsa, bu durumla daha sık karşılaşıyor olabilirsiniz. Kolayca ortaya çıkan morluklar, demir eksikliğinin belirtilerinden biridir.

Barton JC, Barton JC, Bertoli LF. Pica associated with iron deficiency or depletion: clinical and laboratory correlates in 262 non-pregnant adult outpatients. BMC Blood Disord. 2010;10:9.

Hemoglobin kırmızı renkli bir pigmenttir. Şiddetli demir eksikliği durumunda kandaki hemoglobin düzeyi az olabilir, dolayısıyla solgun görünebilirsiniz. Solgunluk yüzde, tırnaklarda, ağız içinde ve göz çeperinde daha belirgindir. Gözünüzün alt kapağını aşağıya doğru çektiğinizde soluk şeftali rengi ya da sarı olduğunu görüyorsanız; bu durum sizde demir eksikliği veya demir eksikliği anemisi bulunduğunun göstergesi olabilir.

Stoltzfus R, Edward-Raj A. Clinical pallor is useful to detect severe anemia in populations where anemia is prevalent and severe. J Nutr. 1999;129(May):1675-168.

Demir eksikliği tırnakların rengi, şekli ve dokusundaki anormalliklerle ilişkilendirilebilir. Özellikle de ortası çökük, kenarları yüksek olacak şekilde kaşığa benzeyen yuvarlak yapıdaki tırnaklar demir eksikliği anemisiyle ilişkilendirilir.

Tırnaklarınız ayda 3 mm uzayabilir. Tırnaklar sağlıklı ve dayanıklı bir şekilde uzamak için demir dahil çeşitli besin maddelerine ihtiyaç duyar.

Cashman MW, Sloan SB. Nutrition and nail disease. Clin Dermatol. 2010;28(4):420-5.

Saçınızın yıkarken ya da tararken dökülmesi doğaldır ancak saçınız tutamlar halinde veya normalden daha fazla dökülüyorsa bunun nedeni demir eksikliği olabilir. Demir düzeyinin artırılması saç kaybını önleyebilir ya da azaltabilir.

Saçınız 3 ila 5 yılda bir tamamen yenilenir. Saçınızın sağlıklı olması için demire ihtiyacınız vardır.

Trost LB, Bergfeld WF, Calogeras E. The diagnosis and treatment of iron deficiency and its potential relationship to hair loss. J Am Acad Dermatol. 2006;54(5):824-44. Malkud S. A Hospital-based Study to Determine Causes of Diffuse Hair Loss in Women. J Clin Diagnostic Res. 2015;9(8):1-4.

Beni yavaşlatan semptomlar

Enerjiyi yiyeceklerden şeker, yağ ve karbonhidrat olarak alırız. Yediklerimizin enerjiye dönüştürüldüğü süreç için demir gereklidir. Eğer sürekli olarak enerjinizin düşük olduğunu hissediyorsanız demir eksikliğiniz olabilir.

Kahvaltınızın enerjiye dönüşmesi için vücudunuzun demire ihtiyacı vardır. Kendinizi sürekli yorgun hissediyorsanız demir yetmezliğiniz olabilir

Stugiewicz M, Tkaczyszyn M, Kasztura M, Banasiak W, Ponikowski P, Jankowska EA. The influence of iron deficiency on the functioning of skeletal muscles : experimental evidence and clinical implications Skeletal muscle : highly specialized. Eur J Heart Fail. 2016;18:762-773.

Duyma sorunları ya da ani duyma kaybı demir eksikliği anemisiyle ilişkili olabilir.

Schieffer KM, Chuang CH, Connor J, Pawelczyk JA, Sekhar DL. Association of Iron Deficiency Anemia With Hearing Loss in US Adults. JAMA Otolaryngol Neck Surg. 2016;(800).

Baş ağrıları ve migrenlerin susuzluk, stres ya da soğuk algınlığı gibi pek çok nedeni olabilir. Bununla birlikte, demir eksikliği de migrenlerin sıklığını ve şiddetini etkileyebilir.

Daha fazla migren atağı yaşadığınızı ya da atakların şiddetlendiğini düşünüyorsanız demir eksikliğiniz olabilir.

Fallah R, Zare Bidoki S, Ordooei M. Evaluation Efficacy of Ferrous Sulfate Therapy on Headaches of 5-15 Years Old Iron Deficient Children with Migraine. Iran J Pediatr Hematol Oncol. 2016;6(1):32-7. Huch R, Schaefer R Iron deficiency and iron deficiency anemia 2006 Georg Thieme Verlag Lopez A, Cacoub P, Macdougall IC, Peyrin-Biroulet L, Iron deficiency anaemia. Lancet. 2016 Feb 27;387(10021):907-16.

Demir eksikliği bağışıklık fonksiyonunun zayıflamasına, buna bağlı olarak tekrarlayan soğuk algınlığı ve enfeksiyonlara yatkınlığa neden olabilir. Bağışıklık sisteminizin düzgün bir şekilde işlev gösterebilmesi için demir gereklidir.

Vücudun kendini enfeksiyonlara karşı savunabilmesi için demire ihtiyacı vardır.

Beard JL. Iron Biology in Immune Function, Muscle Metabolism and Neuronal Functioning. J Nutr. 2001:568-580.

Oksijenin vücudunuzda dolaşması ve kaslarınızda enerji üretimi için demir gereklidir. Demir eksikliğiniz varsa istediğiniz kadar egzersiz yapamayabilirsiniz ya da basit işler yaparken nefes darlığıyla karşılaşabilirsiniz.

Demir eksikliği, egzersiz kapasitenizi azaltabilir.

Jankowska E a, Rozentryt P, Witkowska A, et al. Iron deficiency: an ominous sign in patients with systolic chronic heart failure. Eur Heart J. 2010;31(15):1872-80.

REFERANSLAR

  1. Auerbach M, Adamson J.How we diagnose and treat iron deficiency anemia Am J Hematol. 2016 Jan;91(1):31 -8 Koduru P, Abraham BP. The role of ferric carboxymaltose in the treatment of iron deficiency anemia in patients with gastrointestinal disease. Therap Adv Gastroenterol. 2016 Jan;9(1):76-85